Điều gì sẽ khiến start-up thất bại? Câu hỏi này tương đương với cách hỏi: Làm thế nào để thực hiện start-up thành công? Nếu có thể tránh được các nhân tố dẫn đế thất bại, thành công sẽ đến.
Những rào cản ngăn bước tiến của Start-up Việt

Start-up công nghệ: Tiền không phải là yếu tố quan trọng nhất

Hành trình tiến hóa thành “kỳ lân” của start-up

hinh1

hinh2

  1. Chỉ có một mình

Có start-up nào thành công mà chỉ được thành lập bởi một người? Ngay cả với các công ty mà nhiều người cho rằng chỉ có một người sáng lập, như Oracle, thực tế vẫn có nhiều hơn một.

Vậy có vấn đề gì với việc chỉ có một người sáng lập? Về cơ bản, đó là cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Nó có nghĩa là người sáng lập không thể nói chuyện hay thuyết phục được bạn bè cùng chung chí hướng. Điều đó rất đáng báo động, bởi bạn bè là những người hiểu anh ta nhất.

Nhưng ngay cả khi bạn bè anh ta sai và công ty đó thực sự là cửa đặt cược tốt, anh ta vẫn ở thế bất lợi. Khởi nghiệp một mình rất khó. Thậm chí, nếu có thể tự làm mọi việc, bạn vẫn cần một người cộng sự cùng suy nghĩ để can gián mỗi khi có quyết định ngớ ngẩn và cổ vũ bạn khi vấp ngã.

Hơn thế, khởi nghiệp một mình sẽ chẳng có ai “làm chứng” cả. Có nhiều đồng sáng lập, tinh thần đồng đội sẽ giữ bạn “biết suy nghĩ trước sau” để không kéo cả đám “chết” cùng. Đó là một trong những sức mạnh lớn nhất trong mỗi con người. Sức mạnh này sẽ đi khi chỉ có một mình.

  1. Vị trí không đúng

Start-up thường khởi sắc ở một số nơi. Ở Mỹ, thung lũng Silicon chiếm ưu thế nhất, sau đó là Boston, Seattle, Austin, Denver và New York.

Tại sao lại có sự phân hóa đó? Có thể là cùng lý do biến nơi đó thành trung tâm công nghiệp, kinh tế. Điều đó cũng tương tự với start-up. Lý do cho sự thịnh vượng của vùng đất start-up có thể không khác nhiều với bất kỳ ngành nào: đó là nơi tập trung các chuyên gia và cơ sở đủ tốt để khởi nghiệp.

  1. Quá “ngách”

Nhiều người bắt đầu điều gì đó với ý tưởng: chọn một thứ gì đó nho nhỏ với hy vọng tránh được cạnh tranh. Nhưng nếu bạn làm ra thứ tuyệt vời, chắc chắn sẽ xuất hiện đối thủ cạnh tranh và sớm muộn sẽ phải đối mặt. Bạn chỉ có thể tránh cạnh tranh bằng cách tránh cả những ý tưởng hay ho. Khi cố gắng nghĩ nhỏ đi, bạn sẽ không thể nghĩ được cái lớn.

  1. Ý tưởng phái sinh

Nhiều ứng dụng là những mô phỏng lại sản phẩm của một số công ty hiện có. Đó là một trong những nguồn ý tưởng, nhưng không phải là tốt nhất. Nếu nhìn vào nguồn gốc các phần khởi động thành công, bạn sẽ thấy: rất ít sự bắt chước.

Vậy nguồn ý tưởng của những start-up đã thành công nằm ở đâu? Thông thường từ một vấn đề cụ thể mà người sáng lập cảm thấy chưa được giải quyết hay giải quyết chưa thỏa đáng. Có vẻ như tốt nhất vấn đề đó liên quan đến chính người sáng lập. Apple hình thành bởi Steve Wozniak muốn có chiếc máy tính. Google ra đời bởi Larry và Sergey không thể tìm được thứ gì trên mạng.

Vì vậy, thay vì sao chép, hãy tìm hiểu xem có người nào đó đang phàn nàn điều gì và tìm ra cách giải quyết chúng.

  1. Cố chấp

Trong một số lĩnh vực, cách để thành công là phải có tầm nhìn về những gì muốn đạt được và phải kiên định bất kể có chuyện gì xảy ra. Nhưng start-up không nằm trong “một số” đó. Phương pháp kia chỉ thích hợp cho những người muốn giành huy chương Olympic, tức là “giáo án” đã được xác định rõ.Start-up giống như làm khoa học. Bạn cần theo dấu cả những con đường mòn để tìm xem nó dẫn đến điều gì.

Nhưng cởi mở cũng vừa phải. Chuyển quá nhiều, quá nhanh dễ dẫn đến… “trúng gió”. May mắn luôn có người đồng sáng lập, người dùng và cả đối thủ sẵn sàng “tư vấn” cho bạn.

  1. Thuê lập trình viên tồi tệ

Mark Zuckerberg từng nói: Một người giỏi không chỉ có chút hơn người mà họ phải thực sự hơn người. Đừng tiếc vì tiền rồi thuê một tay lập trình làng nhàng. Hầu hết ca tử vong của start-up ngành thương mại điện tử trong những năm 1990 là vì nguyên nhân này.

Vậy làm sao để chọn được người lập trình tốt? Không có câu trả lời. Bởi nếu bạn, người sáng lập, không thể nhận ra người lập trình tốt, thì cũng chẳng còn gì để làm nữa.

  1. Chọn sai nền tảng

Hotmail vẫn phải chạy trên FreeBSD nhiều năm ngay cả khi Microsoft đã mua lại do Windows không thể xử lý. Kết quả: Hotmail thua Yahoo Mail và hoàn toàn bẹp dí dưới Gmail. PayPal “hú vía” thoát nạn. Sau khi sáp nhập với X.com, CEO mới muốn chuyển sang dùng Windows, ngay cả khi nhà đồng sáng lập Max Levchin phân tích phần mềm của họ chỉ có thị phần trên Windows 1% như Unix. May mắn cho PayPal là sau đó họ đã kiếm CEO khác.

Nền tảng là từ khá mơ hồ. Nó có thể là một hệ điều hành, một ngôn ngữ lập trình hoặc một “khuôn khổ” được xây dựng ngôn ngữ lập trình. Nó bao hàm cái gì đó với cả hai nghĩa hỗ trợ và giới hạn, giống như móng nhà vậy.

Làm thế nào để chọn đúng? Thuê lập trình tốt hoặc truy cập vào một nhóm chuyên gia và xem những gì họ sử dụng.

  1. Tung ra quá chậm

Dù công ty ở bất kỳ quy mô nào, thì một sản phẩm hoàn thiện luôn là điều khó khăn nhất. Chẳng sản phẩm nào hoàn hảo. Người dùng không mong chờ sản phẩm hoàn hảo mà họ cần một sản phẩm có thể làm được điều gì đó.

Start-up có nhiều lý do để trì hoãn, tương tự sự chần chừ của mỗi người trong cuộc sống hàng ngày vậy. Một số biểu hiện của sự chần chừ: làm việc quá chậm; không thực sự hiểu vấn đề; sợ phải đối phó với người sử dụng; sợ bị đánh giá; làm việc với quá nhiều thứ khác nhau; cầu toàn quá mức. May mắn thay, có thể chống lại tất cả chúng bằng một mẹo khá đơn giản: Đặt ra mốc thời gian buộc bạn phải nhanh chóng hoàn thành công việc.

  1. Tung ra quá sớm

Khởi động chậm có thể “giết chết” start-up, nhưng khởi động quá sớm có thể khiến bạn “liệt giường”. Tung ra quá sớm có thể làm hỏng danh tiếng khi sản phẩm còn quá nhiều lỗi và bạn không thể minh họa được công dụng của sản phẩm một cách thỏa đáng nhất.

  1. Không có đối tượng mục tiêu

“Who” luôn là một trong những câu hỏi cơ bản cần được trả lời của bất kỳ mối kinh doanh nào. Bạn không thể làm ra những điều người dùng muốn mà không hiểu họ.

  1. Thu hút quá ít tiền

Thu hút tài chính trong quá trình khởi động cũng giống như trải đường vậy. Nhựa đường rải đến đâu, xe đi được đến đó. Câu trả lời cho cho câu hỏi: “Bạn có thể rải đến đâu?” là lời nhắc nhở tốt để báo động bạn còn đang “thở” hay không.

Ít tiền tức là ít không khí. Bạn có thể không tạo ra được sản phẩm như ý và có thể kiếm được bao nhiêu thì còn tùy vào sản phẩm và khả năng thuyết phục của bạn.

  1. Chi quá nhiều

Thật khó để phân biệt giữa chi quá nhiều và thu hút được quá ít. Nhưng nếu hết tiền, thì lạm chi cũng là một trong những nguyên nhân. “Thâm hụt” trước khi thu hút thêm được vốn luôn là nỗi kinh hoàng của kinh doanh. Cách “đốt tiền” thông thường nhất là thuê quá nhiều người. Vậy nên, xác định được người mình thực sự cần rất quan trọng.

  1. Thu hút quá nhiều tiền

Một nhà đầu tư thiên thần từng nói: Mỗi khi bạn lấy thêm một đồng ra khỏi túi tôi là kim đồng hồ điểm chuông dồn dập hơn. Nếu nhà tài trợ rót vốn, họ sẽ không để bạn sống trên mây. Họ cần tiền tạo ra tiền, một cách nhanh nhất. Càng nhiều tiền, tiếng nói của bạn càng yếu đi và trọng lượng nhà tài trợ tăng lên. Cái gì cũng có giá của nó. Bên cạnh đó, có nhiều vốn quá nhanh có thể khiến bạn tự mãn và triệt tiêu động lực phát triển.

  1. Quản lý đầu tư kém

Là người sáng lập, bạn phải quản lý các nhà đầu tư mà không phải họ quản lý bạn. Thậm chí, phớt lờ nhà đầu tư còn ít nguy hiểm hơn là khuất phục. Ngay cả các công ty lớn như Apple cũng từng đau đầu với nhà đầu tư. Họ có hội đồng quản trị phạm phải sai lầm chết người là sa thải Steve Jobs.

Nếu phải lựa chọn hạnh phúc nhà đầu tư và người dùng, chọn người dùng. Người dùng hạnh phúc, thì cuối cùng nhà đầu tư cũng sẽ hạnh phúc.

  1. Hy sinh người dùng

Như đã nói ở trên, luôn có thể kiếm được lợi nhuận từ hạnh phúc người dùng. Các công ty giành chiến thắng thường đặt người sử dụng lên đầu tiên. Chẳng hạn: Google, họ làm ra công cụ tìm kiếm rồi lo lắng làm thế nào để kiếm tiền từ đó.

Tuy nhiên, một số người vẫn cho rằng: Đó là vô trách nhiệm, nếu không tập trung vào kinh doanh ngay từ đầu. Song, lời khuyên này thường đến từ những người rất bảo thủ và thường làm trong những môi trường ít linh động. Nếu không nghĩ kinh doanh là vô trách nhiệm một, thì không nghĩ đến người dùng là vô trách nhiệm mười.

  1. Không chịu “bẩn tay”

Hầu hết lập trình viên sẽ tập trung thời gian viết code và để người khác xử lý cách kiếm tiền từ đó, không chỉ những người lười biếng. Larry và Sergey ban đầu cũng như vậy. Sau khi phát triển thuật toán tìm kiếm, họ tìm công ty muốn mua lại nó. Nhưng họ nhận ra rằng: Không có thị trường cho các ý tưởng. Không ai tin vào ý tưởng cho đến khi thành sản phẩm và có lượng người dùng nhất định. Vậy là Google ra đời.

  1. Xung đột nội bộ

Mâu thuẫn nội bộ diễn ra thường xuyên đến nỗi chẳng còn ai ngạc nhiên khi nghe thấy tiếng tranh cãi nữa. Sự ra đi của người sáng lập không chắc chắn giết start-up. Nhưng khi nội bộ lục đục cũng là lúc từng chiếc đũa trong bó đũa dễ dàng bị bẻ gãy nhất.

  1. Nỗ lực nửa vời

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến start-up thất bại. Hầu hết khởi nghiệp thất bại vì họ không làm điều gì người ta muốn và lý do chủ yếu do họ không cố gắng đủ. Ngoài ra, nếu cảm thấy có lựa chọn khác, họ cũng “treo” luôn tinh thần chiến đấu và làm ăn của mình.

Lục Kiếm
Theo Funders and Founders